(VnMedia) - Người nào vi phạm quy định về xây dựng gây thiệt hại cho người khác có thể sẽ bị phạt tù từ 6 tháng đến 5 năm. Thực tế, đã có trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự và phải ngồi tù.
Chiều 31/3, tòa nhà 5 tầng ở 49 phố Huỳnh Thúc Kháng (Hà Nội) đã đổ sập, phá hỏng một phần chung cư và siêu thị máy tính cạnh đó. Sau sự kiện này, một loạt các công trình xây dựng (Khu tập thể Bộ Tư pháp ở phường Cống Vị; nhà số 14, ngõ 91 Nguyễn Chí Thanh quận Ba Đình…) cũng bị phát hiện lún, nứt, có nguy cơ sập, đổ bất cứ lúc nào. VnMedia đã có cuộc trao đổi với Thạc sĩ, Luật sư Phạm Thanh Bình (Công ty Luật Hồng Hà- Hà Nội) về một số nội dung pháp lý liên quan đến vụ việc này.
|
|
|
Thạc sĩ, Luật sư Phạm Thanh Bình (Công ty Luật Hồng Hà- Hà Nội)
|
Về việc vi phạm luật xây dựng, liệu có bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
Theo quy định tại Bộ luật Hình sự thì các cá nhân là chủ sở hữu công trình, chủ đầu tư, người thi công… có hành vi vi phạm pháp luật về xây dựng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 229 BLHS.
Cụ thể theo Luật sư, việc này nằm trong khung hình phạt nào?
Điều luật này quy định: “Người nào vi phạm quy định về xây dựng trong các lĩnh vực khảo sát, thiết kế, thi công, sử dụng nguyên liệu, vật liệu, máy móc, nghiệm thu công trình hay các lĩnh vực khác nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 220 của Bộ luật này gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác, thì bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm”.
Điều luật này cũng quy định hình phạt tù từ ba năm đến mười năm đối với hành vi phạm tội “là người có chức vụ, quyền hạn” hoặc “gây hậu quả rất nghiêm trọng”. Trường hợp phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ tám năm đến hai mươi năm.
Theo Luật sư, trong thực tế, đã có vụ nào mà chủ công trình phải đi tù vì sập nhà chưa?
|
|
|
Chủ ngôi nhà bị sập có thể bị truy tố trách nhiệm hình sự
|
Cuối năm 2004, TAND TP HCM đã đưa vụ sập nhà ở khu vực Rạch Bùng Binh, phường 9, quận 3, làm chết 2 người và bị thương 4 người ra xét xử sơ thẩm. HĐXX tuyên phạt chủ thầu Phạm Đức Tiến 9 năm tù về tội vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng. HĐXX đã nhận định công tác quản lý nhà nước về xây dựng bị buông lỏng trên một khu vực rất rộng ở phường 9, quận 3.
Năm 2007, TAND tỉnh Long An đã tuyên phạt Cù Ngọc Lệ, Giám đốc Công ty TNHH và DVTM Đức Hải 10 năm tù giam, Nguyễn Thị Toan (vợ Lệ) 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo cùng về tội “Vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng”. Hai vợ chồng Lệ - Toan đã thống nhất chuyển mục đích xây dựng nhà từ ở sang kinh doanh nhà trọ và Lệ đã tự ý thay đổi thiết kế so với bản thiết kế được cấp phép; “nâng cấp” từ một trệt, một lửng, một lầu sang một trệt, 3 lầu, mái bê tông cốt thép, thêm hồ chứa nước với dung tích hơn 8m3; tổng diện tích sàn bê tông được tăng lên hơn 364m2.
|
|
|
Phường Láng Hạ sẽ phải chịu trách nhiệm về vụ nhà sập này
|
Theo luật sư, khi nhà bị sập, sẽ phải xử lý ai? Liệu có hợp lý không khi cơ quan quản lý sát sườn là chính quyền sở tại được vô can trước việc người dân làm sai?
Trong trường hợp nhà ở bị sập, đổ, cần phải xem xét, xác định nguyên nhân nào làm nhà ở bị sập, đổ? Cá nhân nào phải chịu trách nhiệm về hậu quả đó? Mức độ thiệt hại do việc nhà ở bị sập, đổ gây ra? Có hay không có những nguyên nhân khách quan dẫn đến việc nhà ở bị sập, đổ? V.v… Nếu chứng minh được hậu quả gây ra do những nguyên nhân thuộc về chủ quan (thiết kế không phù hợp, xây dựng vượt quá phạm vi giấy phép, tùy tiện thay đổi thiết kế, ăn bớt vật liệu…) thì người thực hiện những hành vi đó sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Luật Xây dựng cũng đã xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý Nhà nước về xây dựng như: Chính phủ, Bộ Xây dựng, Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Uỷ ban nhân dân các cấp và đặc biệt trách nhiệm của Thanh tra xây dựng.
Tuy nhiên, dù là lý do gì đi nữa thì chính quyền sở tại vẫn phải chịu trách nhiệm về những "sự cố” trong lĩnh vực xây dựng xảy ra trên địa bàn do mình quản lý.
Cụ thể, có dẫn chứng nào chi tiết về việc xử phạt các cán bộ cơ sở?
Cụ thể, trong vụ việc xảy ra tại TP HCM cuối năm 2004, VKSND TP HCM xem xét trách nhiệm hình sự đối với bà Lâm Thị Thu Ly (Chủ tịch UBND phường 9, quận 3) và ông Huỳnh Phú Lễ (nguyên ủy viên UBND phường 3, phụ trách về nhà đất) về hành vi thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Trong vụ sập nhà xảy ra tại Long An, nguyên Đội trưởng Đội quy tắc thuộc Phòng Quản lý đô thị thị xã Tân An là bị cáo Mai Hiếu Liêm cũng bị xử phạt 2 năm tù nhưng cho hưởng án treo về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.
|
|
|
Thêm một vụ nhà sắp sập nữa, trách nhiệm của UBND phường sẽ càng nhiều, và là bài học cho các phường xã khác trên địa bàn HN
|
Trong vụ nhà 5 tầng vừa sập, hiện các cá nhân liên quan đang xử lý theo hình thức dân sự - có nghĩa tự thỏa thuận với nhau về mức đền bù. Luật sư có ý kiến như thế nào về cách xử lý này?
Pháp luật quy định rõ: Việc xử lý về hình sự thuộc thẩm quyền của các cơ quan Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án và được tiến hành theo các thủ tục quy định tại Bộ luật tố tụng hình sự; còn việc các bên tự thỏa thuận với nhau để bồi thường thiệt hại là “quyền tự định đoạt của đương sự” được quy định tại Bộ luật tố tụng dân sự.
Tuy nhiên, nếu xác định có dấu hiệu tội phạm, cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can thì việc bồi thường thiệt hại sẽ do Tòa án xem xét, quyết định. Việc các cá nhân đó thỏa thuận về mức bồi thường chỉ có ý nghĩa trong việc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự chứ không phải là yếu tố làm loại trừ trách nhiệm hình sự của người phạm tội.
Xin cám ơn Luật sư về cuộc trao đổi này
