 |
| Luật sư Phạm Thanh Bình: "Trong vụ tai nạn này, hậu quả được coi là đặc biệt nghiêm trọng nên nhiều khả năng người phạm tội sẽ bị phạt tù từ ba năm đến mười hai năm". |
Theo những thông tin ban đầu thì tàu hỏa đã bất ngờ xuất hiện trong lúc nhiều ôtô, xe máy đang lưu thông qua cầu và đâm thẳng vào số xe hơi, xe gắn máy này.
Như vậy, tai nạn xảy ra có thể do một trong hai nguyên nhân: Hoặc là do nhân viên gác cầu đã không hạ rào chắn hoặc bật đèn tín hiệu chặn các phương tiện qua cầu, nhường đường cho tàu qua hoặc lái tàu không quan sát đèn tín hiệu khi nhân viên gác cầu chưa mở tín hiệu cho phép tàu vào cầu.
Nếu kết quả điều tra của cơ quan công an đã xác định được vào thời điểm trước khi xảy ra vụ tai nạn, rào chắn ở 2 đầu cầu Ghềnh không hạ thì trách nhiệm sẽ thuộc về nhân viên gác cầu tại trạm gác đầu cầu.
Chúng tôi được biết hiện nay, vẫn có nhiều thông tin trái ngược nhau về nguyên nhân gây ra tai nạn: nhân viên gác cầu thì nói đã làm đúng thao tác nghiệp vụ, còn tài xế tàu hỏa lại nói vẫn nhìn thấy tín hiệu cho phép thông tàu qua cầu. Vì thế nguyên nhân chính xác phải chờ kết quả điều tra của cơ quan công an.
Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Nai đã khởi tố vụ án nên chắc chắn là nguyên nhân của vụ tai nạn sẽ sớm được làm rõ.
- Vậy cơ sở để xác định trách nhiệm của những người có liên quan là gì, thưa ông?
Trong vụ tai nạn này có 2 nhóm người có thể có liên quan là lái tàu, phụ lái tàu hoặc nhân viên gác cầu. Ngoài các quy định cụ thể của ngành đường sắt ra thì trách nhiệm pháp lý của 2 nhóm người cũng đã được quy định ngay trong Luật đường sắt năm 2005. Cụ thể là trách nhiệm pháp lý của lái tàu, phụ lái tàu được quy định tại Điều 49 và tại các Điều từ Điều 65 đến Điều 72 Luật đường sắt, trong đó có quy định về việc “phải tỉnh táo theo dõi và thực hiện đúng chỉ dẫn của các biển báo, biển hiệu, mốc hiệu trên đường, quan sát tình hình cầu đường và biểu thị của tín hiệu”.
Còn nhân viên gác đường ngang, cầu chung cũng có trách nhiệm: “Đóng, mở chắn đường ngang kịp thời, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện tham gia giao thông đường bộ khi phương tiện giao thông đường sắt chạy qua đường ngang” (Khoản 2 Điều 54 Luật đường sắt).
Vì vậy, Cơ quan điều tra sẽ dựa vào các căn cứ pháp lý này để xác định trách nhiệm của những người có liên quan.
Hiện nay, Việt Nam là nước duy nhất trên thế giới cho phép tàu hỏa và ôtô cùng lưu thông trên một phần đường. Khoản 2 Điều 3 Luật đường sắt cũng thừa nhận: “Cầu chung là cầu có mặt cầu dùng chung cho cả phương tiện giao thông đường sắt và phương tiện giao thông đường bộ”.
Như vậy, đây là một thực tế của Việt Nam, khi cơ sở hạ tầng còn thiếu thốn, chưa phát triển để đáp ứng được nhu cầu của nền kinh tế. Tuy nhiên, thực trạng này cũng là một nguyên nhân gây ra tai nạn, mặc dù nguyên nhân này không thể tự làm phát sinh hậu quả, nếu không có sự tác động đồng thời của các nguyên nhân khác như sự thiếu trách nhiệm của các nhân viên đường sắt, ý thức của những người tham gia giao thông…
Cũng cần phải nhấn mạnh là không chỉ Việt Nam mà hầu hết các nước trên thế giới đều dành cho các phương tiện giao thông đường sắt quyền ưu tiên cao hơn tất cả các phương tiện giao thông khác. Khoản 1 Điều 71 Luật đường sắt cũng quy định khá cụ thể về trường hợp: “Tại đường ngang, cầu chung, quyền ưu tiên giao thông thuộc về tàu”. Bởi vậy, khi xem xét đến trách nhiệm của những người có liên quan cũng cần tính đến cả thực trạng này.
- Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Nai đã khởi tố vụ án “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” và tạm giữ 7 người có liên quan. Theo ông thì trách nhiệm hình sự của những người này sẽ được giải quyết như thế nào? Ngoài tội danh đã khởi tố thì còn có những tội danh nào liên quan đến lĩnh vực giao thông đường sắt?
Nếu Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Nai chứng minh được nguyên nhân của vụ án là do việc thiếu trách nhiệm gây ra thì những người liên quan sẽ bị xử lý về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” theo quy định tại Điều 285 Bộ luật hình sự.
Theo quy định của Điều luật trên thì người nào vì thiếu trách nhiệm mà không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao gây hậu quả nghiêm trọng, nếu không thuộc trường hợp quy định tại các điều 144, 235 và 301 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.
Phạm tội gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười hai năm. Ngoài ra, người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.
Trong vụ tai nạn này, hậu quả được coi là đặc biệt nghiêm trọng nên nhiều khả năng người phạm tội sẽ bị phạt tù từ ba năm đến mười hai năm.
Bộ luật hình sự hiện hành cũng quy định một số tội danh liên quan riêng đến lĩnh vực giao thông đường sắt như tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường sắt (Điều 208); Tội cản trở giao thông đường sắt (Điều 209); Tội đưa vào sử dụng các phương tiện giao thông đường sắt không bảo đảm an toàn (Điều 210); Tội điều động hoặc giao cho người không đủ điều kiện điều khiển các phương tiện giao thông đường sắt (Điều 211).
Tuy nhiên, nếu chứng minh được vụ tai nạn xảy ra do hành vi thiếu trách nhiệm của nhân viên gác cầu hoặc lái tàu, phụ lái tàu thì tôi cho rằng việc xử lý những người có liên quan về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 285 Bộ luật hình sự là phù hợp.
Xin cám ơn Luật sư
Ngọc Linh thực hiện
